სახლის საძირკველი

პასუხს იძლევა გეოლოგია და არა სახლის ფართობი ან მეზობლის ბიუჯეტი. მკვრივ გრუნტსა და კლდეზე — ლენტისებრი, ის იაფია. დამლაგებელ ლიოსურ გრუნტზე (დამახასიათებელია გლდანის, დიღომისა და საბურთალოს ნაწილისთვის) — ფილისებრი: ის ანაწილებს დატვირთვას და არ იძლევა ლოკალურ დალაგებას. ფერდობებსა და სუსტ, წყლით გაჯერებულ გრუნტზე — ღეროვან-როსტვერკული ბურღულ ღეროებზე, რომლებიც სუსტ ფენას გადის და მკვრივში ჯდება. გეოლოგიური კვლევის გარეშე ტიპის არჩევა გამოცნობაა, სადაც სათამაშოა არა რამდენიმე ლარის ეკონომია, არამედ სახლის ბზარები სამ წელიწადში.

სწორ ნაკვეთზე საძირკველი ერთ დონეზე ისხმება. ფერდობზე, სახლის სიგრძეზე ნახევარმეტრიანი და მეტი პერეპადით, ის საფეხურებრივია — ცალკეული ჰორიზონტალური მონაკვეთები სხვადასხვა სიღრმეზე, არმატურით ერთმანეთთან დაკავშირებული. ასეთი საძირკველი თითქმის ყოველთვის მუშაობს საყრდენ კედელთან ერთად, რომელიც იჭერს ზედა მხრიდან გრუნტს: მის გარეშე გრუნტის წნევა დროთა განმავლობაში წევს კონსტრუქციას. საყრდენი კედლები და ფერდობის გამაგრება ცალკე მომსახურებაა, ცალკე გათვლილი გადაბრუნებასა და გადაწევაზე.

ფილის სისქე და არმატურის ბიჯი ითვლება საყრდენებს შორის ჰარისა და დატვირთვის მიხედვით: საცხოვრებელი ოთახი, ავეჯით სავსე ტერასა და აუზი სახურავზე სხვადასხვა გათვლას მოითხოვს. სტანდარტული ფილა კერძო სახლში — 180–220 მმ 6 მ-მდე ჰარზე, უფრო დიდ ჰარზე ან დატვირთვაზე — ემატება კოჭები ან იზრდება სისქე. ფილის სისქეზე ეკონომია ჩაბარებისას არ ჩანს და პროგიბით ვლინდება რამდენიმე წელიწადში.

რთული რელიეფის რაიონებში — მთაწმინდა, სოლოლაკი, ვაკის ნაწილი და შემოგარენი, როგორიცაა წყნეთი და კოჯორი — ზედა გრუნტის ფენა ხშირად ყრილი ან დელუვიური მასალაა: არაერთგვაროვანი, სუსტი, ფერდობზე მოცოცვის შესაძლებლობით. ლენტისებრი ან ფილისებრი საძირკველი ასეთ ფენაზე არათანაბარი დალაგების რისკს ატარებს. ღეროები სუსტ ფენას პირდაპირ გადის და დატვირთვას მკვრივ გრუნტზე ან კლდეზე გადასცემს ქვემოთ — უფრო ძვირია, მაგრამ ერთადერთი ვარიანტია, რომელიც საანგარიშო დალაგებას იჭერს.

გრუნტის წყლის დონე თბილისსა და შემოგარენში სეზონურად იცვლება და მშრალ თვეში თვალით არ ჩანს. ცოკოლის წასმითი ჰიდროიზოლაცია და კედლისპირა დრენაჟი „სველი ნაკვეთების" ოფცია კი არა, სტანდარტია ნებისმიერი ჩაღრმავებული საძირკვლისთვის: კაპილარული ტენი ბეტონში ადის მიუხედავად იმისა, დგას თუ არა წყალი ზედაპირზე. ფასის სხვაობა — 15–25 ₾/მ², შედეგების სხვაობა მის გარეშე — სველი სარდაფი და ბეტონის რღვევა ყინვის ზემოქმედებით 5–8 წელიწადში.

გეოლოგიიდან დატვირთვის მზამზარეულ საძირკვლამდე — 3–5 კვირა: კვლევა და პროექტი (5–7 დღე), მიწის სამუშაოები და საფუძვლის მომზადება (3–5 დღე), ყალიბი და არმატურა (5–8 დღე), ჩასხმა და სიმტკიცის 70%-მდე მოკრება გაგრძელებამდე (7–10 დღე). ღეროვანი საძირკველი რთულ ნაკვეთზე 1–2 კვირით მეტ დროს მოითხოვს ბურღვის სამუშაოების გამო.